Tijdens de gemeenteraad van maart bracht Groen-gemeenteraadslid Jordy De Dobbeleer het kerkenbeleidsplan opnieuw onder de aandacht. Dat plan, dat in mei vorig jaar werd goedgekeurd, schetst een uitgebreide visie op het huidige en toekomstige gebruik van de kerkgebouwen in Ninove. De herbestemming van verschillende kerken komt dichtbij. Zeker voor Aspelare en Voorde ligt het besluit voor ontwijding al klaar. De Dobbeleer vroeg naar een stand van zaken en een participatietraject.

Kerkgebouwen steeds vaker gedeeld gebruikt

Uit het plan blijkt dat verschillende kerken vandaag al een breder gebruik kennen dan enkel de rooms-katholieke eredienst. Zo maken onder meer Engelstalige en Franstalige evangelische gemeenschappen gebruik van parochiekerken. Daarnaast worden sommige gebouwen ingezet voor concerten of als repetitieruimte voor de academie. Volgens De Dobbeleer is dat een positieve evolutie: “Het zijn publieke gebouwen, waarvan de stad via de kerkfabrieken mee de financiering draagt. Dan is het logisch dat we inzetten op een zo optimaal mogelijk gebruik.”

Minder kerkgangers, nieuwe invullingen

De discussie past in een bredere evolutie in Vlaanderen. Het aantal kerkgangers daalt al jaren, waardoor lokale besturen nadenken over nieuwe functies voor kerkgebouwen. Dat kan gaan van medegebruik tot nevenbestemming of zelfs volledige herbestemming. De Vlaamse overheid ondersteunt deze omschakeling met subsidies, bijvoorbeeld voor studies of noodzakelijke aanpassingswerken.

Concrete plannen voor de kerken van Ninove en vooral die van Aspelare en Voorde?

Op lange termijn wil de rooms-katholieke kerk zich voor haar erediensten focussen op de centrale abdijkerk en de kerk van Meerbeke. Voor andere kerken liggen verschillende scenario’s op tafel. Voor twee kerken – die van Aspelare en Voorde – is er zelfs al een diocesaan besluit in voorbereiding om ze te onttrekken aan de eredienst, ook wel ontwijding genoemd. Dat betekent dat ze in deze legislatuur een volledig nieuwe invulling zullen moeten krijgen. Ook het komende decennium wacht de oefening voor een tiental kerken.
Een gelijkaardig traject werd in de vorige legislatuur doorlopen met de Nieuwe Kerk (Trezekenskerk), die vandaag dienstdoet als buurthuis, culturele ruimte, pop-upbibliotheek en studeerplek.

Vragen over concrete stappen

De Dobbeleer benadrukte dat het kerkenbeleidsplan bedoeld is als een “stappenplan om samen met de kerkgemeenschap te realiseren” en vroeg zich af welke concrete stappen ondertussen gezet zijn. De bevoegde schepen voor het ‘contact met de besturen van de erediensten’ Rudy Corijn (Forza Ninove) focuste in zijn antwoord vooral op de budgetten voor toekomstige infrastructuurwerken. Over de nieuwe invulling en de participatietrajecten kwam geen antwoord. Ook van contactname met de hogere overheid voor subsidies of trajecten om de Ninoofse kerken te herbestemmen was nog geen sprake.

Blik op de toekomst

De komende jaren lijken cruciaal te worden voor de toekomst van het religieus erfgoed in Ninove. De uitdaging bestaat erin om respectvol om te gaan met het verleden, terwijl tegelijk in te zetten op een duurzame en maatschappelijk relevante invulling van deze vaak beeldbepalende gebouwen in de Ninoofse dorpen. Voor Groen moet deze oefening binnen de dorpen gevoerd worden, met een ruim participatieproject. Raadslid De Dobbeleer wees op de gevoeligheid van het kerkgebouw in de lokale gemeenschappen. Benieuwd naar hoe dit verder gaat.